Chân dung của Thành Cát tứ Hãn. Tranh vẽ bên trên lụa, trích album về loại dõi công ty Nguyên, lưu trữ tại bảo tàng Cố cung Quốc lập trên Đài Loan
Đại Hãn Đế quốc Mông Cổ Trị vày 1206 – 1227 Đăng quang quẻ 1206 tại khurultai trên sông Onon, Mông Cổ tiền nhiệm Sáng lập kế nhiệm Oa Khoát Đài thông tin chung Hậu duệ Hậu duệ Truật Xích ngay cạnh Hợp Đài Oa Khoát Đài Đà Lôi Khác Tên không thiếu
*

Thành Cát tứ Hãn (Tên khai sinh: Thiết Mộc Chân) Chữ viết Mông Cổ ở mặt phải.

Bạn đang xem: 10 điều ít biết về thủ lĩnh mông cổ thành cát tư hãn khét tiếng

Thụy hiệu Pháp Thiên Khải Vận Thánh Vũ Hoàng đế Miếu hiệu Nguyên Thái Tổ hoàng thất Borjigin (Bột Nhi chi Cân/Bác Nhĩ Tề cat Đặc) phụ vương Yesükhei (Dã Tốc Cai) Thân mẫu Ho"elun (Ha Ngạch Lôn/Nguyệt Luân) Sinh 1162 hàng núi Khentii, Mông Cổ Mất 18 tháng 8, 1228 (65 tuổi) mai táng Tỉnh Khentii, Mông Cổ

Thành Cát tứ Hãn (tên giờ Mông Cổ: Чингис хаан, Çingis hán; giờ Mông Cổ:  (nghe); phiên âm Hán: 成吉思汗; 11621 -1227) là một trong những Khả hãn Mông Cổ và là người sáng lập ra Đế quốc Mông Cổ sau thời điểm hợp nhất các bộ lạc chủ quyền ở vùng phía đông bắc châu Á năm 1206.

Ông là một trong những nhà quân sự chiến lược lỗi lạc và đặc biệt của lịch sử dân tộc thế giới, ông được fan Mông Cổ giành cho sự tôn kính cao nhất, như là 1 trong những vị lãnh đạo đã đào thải hàng chũm kỷ của các cuộc giao tranh, đem về sự thống nhất cho những bộ lạc Mông Cổ. Con cháu nội của ông cùng là người kế tục sau này, Khả hãn Hốt tất Liệt đã thiết lập ra triều đại công ty Nguyên của Trung Quốc. Tháng 10 năm Chí Nguyên lắp thêm 3 (1266), Hốt vớ Liệt đang truy tôn Thành Cát tư Hãn miếu hiệu là Thái Tổ, yêu cầu ông nói một cách khác là Nguyên Thái Tổ. Thụy hiệu khi đó truy tôn là Thánh Vũ Hoàng đế. Cho tới năm Chí Đại thứ 2 (1309), Nguyên Vũ Tông Hải đánh gia thụy thành Pháp Thiên Khải Vận. Từ đó thụy hiệu của ông biến đổi Pháp Thiên Khải Vận Thánh Vũ Hoàng đế.

Các cuộc chinh phát của Thành Cát tứ Hãn trên khắp khu vực Á-Âu nhằm bành trướng lãnh thổ đã đem lại sự thống duy nhất và trở nên tân tiến giao lưu lại buôn bán, mặt khác ông cũng thi hành cơ chế tự vì chưng tôn giáo, cho phép tín đồ hồ hết tôn giáo được tự do hành đạo. Tuy nhiên, Thành Cát tư Hãn cũng danh tiếng bởi sự tàn bạo với những người dân phản kháng. Thành Cát tứ Hãn bị nhiều dân tộc xem là hiện thân của sự việc tàn bạo, tuyệt nhất là tự Trung Á, Đông Âu với Trung Đông (là phần nhiều nơi đã từng bị quân đội Mông Cổ thảm tiếp giáp hàng loạt). Theo một vài ước tính, đội quân của Thành Cát tư Hãn vẫn giết hơn 40 triệu con người tại các lãnh thổ mà họ xâm chiếm2

Có rất nhiều nhân vật nổi tiếng được cho rằng hậu duệ của Thành Cát bốn Hãn, là hồ hết kẻ đi đánh chiếm nhiều khu đất đai về tay mình như Timur Lenk, kẻ chinh phục dân Thổ Nhĩ Kỳ, Babur, fan sáng lập ra đế quốc Mogul trong lịch sử Ấn Độ. đầy đủ hậu duệ khác của Thành Cát bốn Hãn còn tiếp tục cai trị Mông Cổ đến nạm kỷ 17 cho tới khi nó bị Đế quốc Thanh của bạn Mãn Châu kẻ thống trị lại.

Xem thêm: Vt3 Trực Tiếp Bóng Đá Barca, Trực Tiếp Bong Da Vtv6 Online Chất Lượng Cao

Thời kỳ đầu

Nguyên tên ông là Temüjin ( Тэмүүжин, phiên âm Hán: 鐵木真, Thiết Mộc Chân), sinh vào năm 1162 (dù có nguồn cho rằng ông sinh vào năm 1155),3 tín đồ của gia tộc Bột Nhi Chỉ Cân4 (Боржигин/Борджигин, phiên âm Hán: 孛儿只斤, Bột Nhi Chỉ Cân). Ông là con trai cả của Dã Tốc Cai (Yesükhei), một thủ lĩnh của cục tộc Khất Nhan (Kiyad, 乞颜).5 Dã Tốc Cai là bạn thuộc mẫu họ Bột Nhi Chỉ Cân. Người mẹ ông là bà Ha Nguyệt Luân (Ha Ngạch Lôn, Ha Ngạch Luân giỏi Hoelun/Өэлүн) từ cỗ lạc Oát Lặc Hốt Nột (Olkhunut/Олхуноуд, Олхонууд, Олгонууд). Ông là con trai cả của bà này. Theo Nguyên sử6 và Mông Cổ túng sử, ông chọn cái tên theo thương hiệu của một thủ lĩnh rất dũng cảm của một cỗ tộc fan Tatar sẽ bị thân phụ ông đánh bại (Thiết Mộc Chân Ngột Cách).

Thiết Mộc Chân có 3 em trai là Cáp Tát Nhi (Khasar tốt Qasar), vừa lòng Xích Ôn (Khajiun), Thiết Mộc bí quyết (Temüge) cùng một em gái là Thiết Mộc Lôn (Temülen tốt Temülin), thuộc hai anh/em cùng phụ thân khác bà bầu khác là Biệt tự khắc Thiếp Nhi (Bekhter) và Biệt Lặc Cổ Đài (Belgutei) bởi Tốc Xích mèo Lặc sinh ra.

Thời thơ ấu của Thiết Mộc Chân rất là khó khăn. Lúc ông lên 9 tuổi, thân phụ ông đã gửi ông đến gia đình vợ (Bột Nhi Thiếp (Börte) tương lai và ông đề xuất sống làm việc đó cho đến khi đầy đủ tuổi lấy vợ là 12 tuổi. Một thời hạn ngắn sau đó thân phụ ông bị đầu độc bởi bộ lạc Tháp Tháp Nhi (Tartar) trơn giềng trê tuyến phố trở về nhà và Thiết Mộc Chân đang trở thành thủ lĩnh của bộ lạc của mình. Cỗ lạc của ông không chấp nhận ông vì chưng sự sự không tương đồng về quyền lực và quyền hạn kinh tế. Một trong những năm sau đó, ông và mái ấm gia đình sống một cuộc đời du cư nghèo khó, sống được là nhờ các loài động vật hoang dã gặm nhấm. Trong một đợt đi săn phun như vậy ông vẫn giết chết người anh/em cùng phụ vương khác mẹ là Bekhter7 vào một cuộc tranh nhau chiến lợi phẩm. Một lần khác vào năm 1182, ông đã trở nên những fan cùng cỗ lạc cũ bắt vào một cuộc tập kích với bị giam cầm với gông trên cổ. Tiếp nối ông trốn thoát với sự trợ giúp của rất nhiều người coi ngục có cảm tình. Bà bầu ông đã dạy ông nhiều bài học từ sinh sống sót trong số những điều kiện thời tiết hà khắc của Mông Cổ cho tới sự quan trọng của phối hợp với những người khác, những bài học kinh nghiệm này đã hình thành nên sự gọi biết của ông trong những năm sau đây về sự quan trọng của thống nhất.

Năm 16 tuổi, Thiết Mộc Chân rước Bột Nhi Thiếp (Börte) của cục tộc Hoằng mèo Lạt (Onggirat, Qonggirat, Chunggirat, Khunggirat), sau này là quang Hiến hoàng hậu, nhưng về sau ông còn những cuộc hôn nhân khác.8 Bà nhận được áo lông chồn đen như thể của hồi môn. Kế tiếp vợ ông bị bắt cóc trong một cuộc tập kích của cục tộc Miệt Nhi Khất (Merkits) với ông đã nhờ chúng ta (sau này là người thù) là Trát Mộc thích hợp (Jamuka) và người cha đỡ đầu của ông là thoát Lý (Toghril tuyệt Toghrul) của cục tộc tự khắc Liệt (Kerait) để giải thoát cho vợ mình. Bài toán sinh người con đầu lòng là Truật Xích (Jochi, 1185-1226) quá sớm đã dẫn cho sự nghi hoặc của ông và Truật Xích cũng như hậu duệ của ông ta không lúc nào được xem là những người kế vị. Sát bên Truật Xích, Bột Nhi Thiếp còn sinh ra bố người con trai khác là sát Hợp Đài (Chagatai, 1187-1241), Oa Khoát Đài (Ögedei, 1189-1241), Đà Lôi (Tolui, 1190-1232). Ông còn có tương đối nhiều con trai với các bà vk khác cơ mà họ không được liệt kê vào hàng kế vị, còn các phụ nữ thì sát như không có ghi chép cụ thể nào.